Assessment Unit 8

IRE 8 - Source: Speaking Our Language 64 - 72

At Level 8 the student should know the following words / structures and those in SOL Programmes 1 - 63 and be able to use them in conversation.
General Outcome Function Description Language Examples
Requests and suggestions Asking if someone would do something and responding An dèanadh..?
An dèanadh tu rudegin dhomh?
An dènadh tu fàbhar dhomh?
Nì, gun dragh sam bith
Tha sin a rèir dè th' ann!
  Asking what one would do in a given situation and responding Dè dhèanadh tu nan stadadh cuideigin a bha ag iarraidh airgead air an t-sràid thu?
Choisichinn air falbh
Bheirinn dha bonn no dhà
  Asking if someone would put something somewhere and responding An cuireadh..?
An cuireadh tusa a' chlann dhan leabaidh?
Cuiridh, ann am mionaid
Chuireadh, mura b' e gu bheil agam ri dhol a-mach
  Asking if someone would take or give you something An toireadh..?
An toireadh sibh na bagaichean agam a-nuas bhon sgeilp?
An toireadh tu dhomh an salann?
  Saying something or suggesting something would be / would not be the case Chanainn..
Chanainn gum biodh tu na b' fheàrr leis an tè sin
Cha chanainn a leithid de rud
  Asking if something would be the case and responding An canadh..?
An canadh tu gun robh an uidheam seo na b' fheàrr?
Chanadh
Cha chanadh
Chanadh, chanainn gun robh i math dha-rìribh
Cha chanainn gun robh i cho math ris an t' èile
  Asking someone to show you something An sealladh..?
An sealladh tu dhomh an dòigh as fheàrr air seo a dhèanamh?
  Asking to be excused An gabhadh tu mo leisgeul?
  Asking someone if they would take something An gabhadh..?
An gabhadh tu ugh eile?
  Asking someone if they would lift something An togadh..?
An togadh tu do chasan?
  Suggesting someone fix something... and saying what effect it would have Nan cuireadh ... air dòigh.
Nan cuireadh tu an càr air dòigh, bhithinn glè thaingeil
  Suggesting that someone lift something and the effect it would have Nan togadh...
Nan togadh tu am baga agad, dh'fhaodainn suidhe ri do thaobh
Food and Drink
Discussing possibilities
Asking someone what they would eat and responding Dè dh'itheadh...?
Dè an fheòil a dh'itheadh tu còmhla ri fiòil no mairt-fheòil
  Asking someone if they would eat something and responding An itheadh...?
An itheadh tu aran-coirce is càise a-nis?
Dh'itheadh
Chan itheadh
Dh'itheadh, chòrdadh sin rium
Chan itheadh, tha mi cho Iàn 's a ghabhas
  Asking someone what they would drink and responding Dè dh'òladh..?
Dè dhòladh sibh an-dràsta?
Dh'òlainn deoch uisge
  Asking someone what particular type of drink they would have and responding Dè ... dh'òladh ...?
Dè am fion a dh'òladh sibh le iasg no le cearc?
Dh'òlainn-sa fion geal
Ghabhainn bhodca, ma tha e agaibh
  Asking someone if they would drink something and responding An òladh ...?
An òladh tu e?
Dh'òladh
Chan òladh
Dh'òladh, 's mi a dh'òladh
  Asking if someone would tell you something and responding An innseadh ... dhomh ..?
An innseadh tu dhomh an seòrsa feòla a b' fheàrr leat?
'S e staoig a b'fheàrr leam
  Saying you wouldn't believe it Cha chreideadh ...
Cha chreideadh tu an droch bhlas a th' air seo
  Asking someone if they would like or enjoy something and responding An còrdadh...?
An còrdadh breac riut?
hòrdadh
Cha chòrdadh
  Suggesting someone would write something Nan sgrìobhadh...
Bhiodh e na b' fheàrr nan sgrìobhadh tu sìos e
  Saying, although something might.. Ged a...
Chan ithinn sin ged a bhithinn tinn leis an acras
Cha dèanadh e cron ort, ged a dh'oladh tu t' èile
  Asking for more barrachd...
Saoil an cuireadh tu barrachd buntàta air an truinnsear agam?
  Suggesting someone might give you something Nan toireadh ...
Nan toireadh tu dhomh pìos bradain eile, chòrdadh sin rium
  Saying you might lose something Chaillinn ...
Nan toirinn dhut tuilleadh chaillinn m'obair
Getting to know people Asking someone if they know someone and responding An aithne ... ?
An aithne dhut an tè bhàn sin?
'S aithne
Chan aithne
  Saying or suggesting that someone knows someone else and responding 'S aithne ..
'S aithne do dh'lain I
'S aithne dhut Donella, nach aithne?
'S aithne, tha sinn ag obair còmhla
Chan eil mi a' smaoineachadh gur aithne
  Querying whether a person knows someone Nach aithne dhut ... ?
Nach aithne dhut Tormod
Moireach idir?
  Saying to someone that perhaps they know you 'S dòcha gur aithne dhut mi: 'is mise Anndra MacEacharna
  Saying you're sure someone knows someone else Tha mi cinnteach gur aithne ...
Tha mi cinnteach gur aithne dhut am fear seo
  Asking if someone knows someone well and responding A bheil thu eòlach air ...?
A bheil thu eòlach air Marsaili agus Pauline?
Tha, 's e caraidean a th' annain
  Saying someone is full of him/herself Tha e làn dheth fhèin
Tha i làn dhith fhèin
  Be quiet! to express surprise Fan sàmhach!
  Stating what could resut from going somewhere Nan rachadh ...
Nan rachadh tu dhan bhaile, dh'fhaodadh tu a dhol a choimhead air Màiri
  Stating that something would not happen although even though someone waited Ged a dh'fhanadh ...
Ged a dh'fhanadh tu gu uair sa mhadainn, cha tig duine
Talking about things that have happened Asking if something has happened and responding A bheil sibh air èirigh?
A bheil sibh air ur cofaidh òl?
Chan eil, tha mi dìreach air dùsgadh
Tha mi air òl
  Saying something has or has not happened Bha mi air dùsgadh greis mus do dh'èigh thu orm
Cha robh i air cadal idir
  Saying you have seen something Tha mi air ... fhaicinn
Tha mi air brògan fhaicinn a chòrdadh rium
  Asking someone if they have bought something and responding A bheil ... air ... a cheannach?
A bheil thu air càil a cheannach?
Tha, tha mi air rud no dhà a cheannach
  Asking someone if they have been doing something and responding A bheil sibh air a bhith a' feitheamh fada?
Tha mi air a bhith a' feitheamh airson fichead mionaid
A bheil Tormod air a bhith ag obair fad a' gheamhraidh?
Chan eil, sguir e aig deireadh an fhoghair
  Saying someone will have bought something Bidh ... air .. a cheannach
Nam bithinn air an dreasa ùr a cheannach, cuiridh mi geall
  Saying what might follow if you had bought something Nam bithinn air ... a cheannach
Nam bithinn air an dreasa a cheannach, bhiodh tu a' gearan
  Saying what happened, after some action had been taken An dèidh dha an doras a dhùnadh, ghlas e e
An dèidh dhuibh an doras a ghlasadh, dh'fhàg sibh an uinneag fosgailte
  Asking someone if they used to do something and responding Am b àbhaist dhi a bhith a dol dhachaigh as t-samhradh?
Commenting on things about to happen Saying something is almost or about to... gu bhith / gus a bhith
Tha am consairt gu bhith seachad
Tha an biadh gus a bhith deiseil
Tha sinn gu bhith fadalach
Tha an stòr gus a bhith a' dùnadh ann an deich mionaidean
  Saying what will happen Thèid consairt a chumail anns an àrd-sgoil
Thèid ticeadan a reic aig an doras
  Asking if something will happen and responding An tèid a' chuirm a chumail anns a' bhun-sgoil?
Thèid, ma thèid gu leòr thiceadan a reic
Cha tèid, thèid a cumail ann an talla na h-eaglaise
  Saying something will or will not happen to someone else Thèid do chàineadh ma bhios tu a' bruidhinn mar sin
Mura a bi thu faiceallach thèid a bàthadh
Thèid ar stad aig na solais
Cha tèid ar stad; cha do rinn sinn càil ceàrr
  Hoping something will or will not happen Tha mi an dòchas gun tèid ...
Tha mi an dòchas gun tèid an sàbhaladh
Tha mi an dòchas nach tèid ur cumail air ais
  Saying it is hoped something will be Thathar an dòchas gun tèid drochaid eile a thogail
  Saying it is expected something will be Thathar an dùil barrachd airgid a chosg air togalaichean ùra
  Saying something must be done Feumar ...
Feumar sin a dheànamh gun dàil
Describing things that have happened Saying what has been done for, or to, you Tha thu air mo dhùsgadh
Tha e air mo chuideachadh gu mòr
  Saying what has been done for, or to, someone else Tha thu air d' ainmeachadh anns a' phrògram
Tha an cuilean air a leantainn
'S math gu bheil i air an toirt leatha
  Saying you have been embarassed or affronted Tha mi air mo nàrachadh
  Saying you're sick of, or wearied with something Tha mi air mo shàrachadh
  Saying someone has been paid off or will be paid off Tha i air a pàigheadh dheth
Bidh a h-uile duine air am pàigheadh dheth
  Saying something has been done to something Bidh an càr ceart gu leòr; tha i air a ghlasadh
Chan eil an uinneag fosgailte a-nis; tha mi air a dùnadh
  Saying a place will be closed down Bidh an t-ionad-obrach air a dhùnadh
Bidh a' bhùth air a dùnadh
  Saying someone or something is only... or merely Chan eil mi ach meadhanach
Chan eil e ach fichead bliadhna a dh'aois
  To have hoped something would, or would not, happen to you Bha mi an dòchas gum bithinn air mo leigeil a-mach às an ospadal an-diugh
Bha mi an dòchas nach bithinn air mo chumail a-staigh
  Hoping something will happen to someone else Tha mi an dòchas gum bi e air a chur dhachaigh a-màireach
  States in which things are dùinte / fosgailte / sgrìobhte / riaraichte / toilichte
Na can rium gu bheil an taigh-bìdh dùinte!
Confirming and emphasising things Comfirming where or emphasising where someone comes from or doesn't come from 'S ann à ... a tha ...
'S ann à Ile a tha mi
Chan ann à ... a tha ...
Chan ann à Muile a tha e
  Asking where in particular someone is from and responding An ann à.. a tha...?
An ann à Glaschu a tha thu?
'S ann
Chan ann
  Asking someone to confirm where they stay and responding An ann ann... a tha... a fuireach?
An ann anns an Oban a tha sibh a' fuireach?
'S ann, 's ann ann a tha mi a' fuireach
Chan ann, 's ann ann an Taigh an Uillt a tha mi a' fuireach
  Saying where someone is at present 'S ann ann an Inbhir Nis a tha e an-dràsta
'S ann aig an uinneig a tha i na seasamh
  Asking about and confirming physical features An ann... a tha...?
An ann gorm a tha a shùilean?
An ann caol no tiugh a tha e?
Chan ann, 's ann dorch-dhonn a tha iad
'S ann caol a tha e
  Asking or confirming where or when something was bought An ann... a cheannaich...?
An ann an seo a cheannaich sibh an còta?
'S ann, tha a' bhileag-reic a thug sibh dhomh agam
  Confirming or emphasising the past B' ann anns an Oban a bha Magaidh a' fuireach
Cha b' ann tric a chaidh uilebheist Loch Nis fhaicinn
  Offering a toast deoch-shlàinte, a Mhurchaidh, 's gur math a thèid leat
  Saying why you did or will do something air sàilleabh 's
'S ann air do shàilleabh-sa a cheannaich mi seo
air sgàth
Tha mise a' dol ann air sgàth 's gu bheil thu fhèin a' dol ann
Describing / discussing customary activities Saying someone usually does or doesn't do something 'S àbhaist dhomh a bhith a' ròstadh na feòla
'S àbhaist dha tadhal oirnn aig a 'Bhliadhna Uir
Chan àbhaist dhomh a bhith a' fàgail rudan cho fada gun an dèanamh
  Asking what someone usually does and responding An àbhaist dhi flùraichean a chur as t-earrach?
'S àbhaist
Chan abhaist
'S àbhaist, bidh i a' cur an t-sìl aig deireadh a' Ghearrain
  Saying what usually happens 'S àbhaist dhan bhùth fosgladh ro naoi
  Saying that you told someone not to do something Thuirt mi ... gun ...
Thuirt mi riut gun a dhol cho luath
Thuirt mi ris gun falbh fhathast
  Talking about having succeeded Tha mi air a' chùis a dhèanamh
  Wondering if you have succeeded and responding Saoil a bheil ... air a' chùis a dhèanamh...?
Saoil a bheil mi air a' chùis a dhèanamh air na deuchainnean?
Tha mi cinnteach gu bheil thu air a' chùis a dhèanamh
  Saying on what date an event will take place Bidh dannsa air a chumail air an t-siathamh latha deug den Ghearran

The Royal Bank Of Scotland