| General Outcome |
Function Description |
Language Examples |
| Requests and suggestions |
Asking if someone would do something
and responding |
An dèanadh..? An
dèanadh tu rudegin dhomh? An dènadh tu fàbhar
dhomh? Nì, gun dragh sam bith Tha sin a rèir dè th'
ann! |
| |
Asking what one would do in a given
situation and responding |
Dè dhèanadh tu nan
stadadh cuideigin a bha ag iarraidh airgead air an t-sràid
thu? Choisichinn air falbh Bheirinn dha bonn no dhà |
| |
Asking if someone would put
something somewhere and responding |
An cuireadh..? An cuireadh tusa
a' chlann dhan leabaidh? Cuiridh, ann am mionaid Chuireadh, mura b' e gu
bheil agam ri dhol a-mach |
| |
Asking if someone would take or give
you something |
An toireadh..? An toireadh sibh
na bagaichean agam a-nuas bhon sgeilp? An toireadh tu dhomh an salann? |
| |
Saying something or suggesting
something would be / would not be the case |
Chanainn.. Chanainn gum biodh tu
na b' fheàrr leis an tè sin Cha chanainn a leithid de rud |
| |
Asking if something would be the
case and responding |
An canadh..? An canadh tu gun
robh an uidheam seo na b' fheàrr? Chanadh Cha chanadh Chanadh,
chanainn gun robh i math dha-rìribh Cha chanainn gun robh i cho math
ris an t' èile |
| |
Asking someone to show you
something |
An sealladh..? An sealladh tu
dhomh an dòigh as fheàrr air seo a dhèanamh? |
| |
Asking to be excused |
An gabhadh tu mo leisgeul? |
| |
Asking someone if they would take
something |
An gabhadh..? An gabhadh tu ugh
eile? |
| |
Asking someone if they would lift
something |
An togadh..? An togadh tu do
chasan? |
| |
Suggesting someone fix something...
and saying what effect it would have |
Nan cuireadh ... air
dòigh. Nan cuireadh tu an càr air dòigh, bhithinn
glè thaingeil |
| |
Suggesting that someone lift
something and the effect it would have |
Nan togadh... Nan togadh tu am
baga agad, dh'fhaodainn suidhe ri do thaobh |
Food and Drink Discussing
possibilities |
Asking someone what they would eat
and responding |
Dè
dh'itheadh...? Dè an fheòil a dh'itheadh tu còmhla ri
fiòil no mairt-fheòil |
| |
Asking someone if they would eat
something and responding |
An itheadh...? An itheadh tu
aran-coirce is càise a-nis? Dh'itheadh Chan itheadh Dh'itheadh,
chòrdadh sin rium Chan itheadh, tha mi cho Iàn 's a
ghabhas |
| |
Asking someone what they would drink
and responding |
Dè
dh'òladh..? Dè dhòladh sibh
an-dràsta? Dh'òlainn deoch uisge |
| |
Asking someone what particular type
of drink they would have and responding |
Dè ... dh'òladh
...? Dè am fion a dh'òladh sibh le iasg no le
cearc? Dh'òlainn-sa fion geal Ghabhainn bhodca, ma tha e
agaibh |
| |
Asking someone if they would drink
something and responding |
An òladh ...? An
òladh tu e? Dh'òladh Chan òladh Dh'òladh,
's mi a dh'òladh |
| |
Asking if someone would tell you
something and responding |
An innseadh ... dhomh ..? An
innseadh tu dhomh an seòrsa feòla a b' fheàrr leat? 'S
e staoig a b'fheàrr leam |
| |
Saying you wouldn't believe it |
Cha chreideadh ... Cha chreideadh
tu an droch bhlas a th' air seo |
| |
Asking someone if they would like or
enjoy something and responding |
An còrdadh...? An
còrdadh breac riut? hòrdadh Cha chòrdadh |
| |
Suggesting someone would write
something |
Nan sgrìobhadh... Bhiodh e
na b' fheàrr nan sgrìobhadh tu sìos e |
| |
Saying, although something
might.. |
Ged a... Chan ithinn sin ged a
bhithinn tinn leis an acras Cha dèanadh e cron ort, ged a dh'oladh tu
t' èile |
| |
Asking for more |
barrachd... Saoil an cuireadh tu
barrachd buntàta air an truinnsear agam? |
| |
Suggesting someone might give you
something |
Nan toireadh ... Nan toireadh tu
dhomh pìos bradain eile, chòrdadh sin rium |
| |
Saying you might lose something |
Chaillinn ... Nan toirinn dhut
tuilleadh chaillinn m'obair |
| Getting to know people |
Asking someone if they know someone
and responding |
An aithne ... ? An aithne dhut an
tè bhàn sin? 'S aithne Chan aithne |
| |
Saying or suggesting that someone
knows someone else and responding |
'S aithne .. 'S aithne do dh'lain
I 'S aithne dhut Donella, nach aithne? 'S aithne, tha sinn ag obair
còmhla Chan eil mi a' smaoineachadh gur aithne |
| |
Querying whether a person knows
someone |
Nach aithne dhut ... ? Nach
aithne dhut Tormod Moireach idir? |
| |
Saying to someone that perhaps they
know you |
'S dòcha gur aithne dhut mi:
'is mise Anndra MacEacharna |
| |
Saying you're sure someone knows
someone else |
Tha mi cinnteach gur aithne
... Tha mi cinnteach gur aithne dhut am fear seo |
| |
Asking if someone knows someone well
and responding |
A bheil thu eòlach air
...? A bheil thu eòlach air Marsaili agus Pauline? Tha, 's e
caraidean a th' annain |
| |
Saying someone is full of
him/herself |
Tha e làn dheth
fhèin Tha i làn dhith fhèin |
| |
Be quiet! to express surprise |
Fan sàmhach! |
| |
Stating what could resut from going
somewhere |
Nan rachadh ... Nan rachadh tu
dhan bhaile, dh'fhaodadh tu a dhol a choimhead air Màiri |
| |
Stating that something would not
happen although even though someone waited |
Ged a dh'fhanadh ... Ged a
dh'fhanadh tu gu uair sa mhadainn, cha tig duine |
| Talking about things that have
happened |
Asking if something has happened and
responding |
A bheil sibh air èirigh? A
bheil sibh air ur cofaidh òl? Chan eil, tha mi dìreach air
dùsgadh Tha mi air òl |
| |
Saying something has or has not
happened |
Bha mi air dùsgadh greis mus
do dh'èigh thu orm Cha robh i air cadal idir |
| |
Saying you have seen something |
Tha mi air ... fhaicinn Tha mi
air brògan fhaicinn a chòrdadh rium |
| |
Asking someone if they have bought
something and responding |
A bheil ... air ... a
cheannach? A bheil thu air càil a cheannach? Tha, tha mi air rud
no dhà a cheannach |
| |
Asking someone if they have been
doing something and responding |
A bheil sibh air a bhith a'
feitheamh fada? Tha mi air a bhith a' feitheamh airson fichead mionaid A
bheil Tormod air a bhith ag obair fad a' gheamhraidh? Chan eil, sguir e aig
deireadh an fhoghair |
| |
Saying someone will have bought
something |
Bidh ... air .. a cheannach Nam
bithinn air an dreasa ùr a cheannach, cuiridh mi geall |
| |
Saying what might follow if you had
bought something |
Nam bithinn air ... a
cheannach Nam bithinn air an dreasa a cheannach, bhiodh tu a' gearan |
| |
Saying what happened, after some
action had been taken |
An dèidh dha an doras a
dhùnadh, ghlas e e An dèidh dhuibh an doras a ghlasadh,
dh'fhàg sibh an uinneag fosgailte |
| |
Asking someone if they used to do
something and responding |
Am b àbhaist dhi a bhith a
dol dhachaigh as t-samhradh? |
| Commenting on things about to
happen |
Saying something is almost or about
to... |
gu bhith / gus a bhith Tha am
consairt gu bhith seachad Tha an biadh gus a bhith deiseil Tha sinn gu
bhith fadalach Tha an stòr gus a bhith a' dùnadh ann an deich
mionaidean |
| |
Saying what will happen |
Thèid consairt a chumail anns
an àrd-sgoil Thèid ticeadan a reic aig an doras |
| |
Asking if something will happen and
responding |
An tèid a' chuirm a chumail
anns a' bhun-sgoil? Thèid, ma thèid gu leòr thiceadan a
reic Cha tèid, thèid a cumail ann an talla na h-eaglaise |
| |
Saying something will or will not
happen to someone else |
Thèid do chàineadh ma
bhios tu a' bruidhinn mar sin Mura a bi thu faiceallach thèid a
bàthadh Thèid ar stad aig na solais Cha tèid ar
stad; cha do rinn sinn càil ceàrr |
| |
Hoping something will or will not
happen |
Tha mi an dòchas gun
tèid ... Tha mi an dòchas gun tèid an
sàbhaladh Tha mi an dòchas nach tèid ur cumail air
ais |
| |
Saying it is hoped something will
be |
Thathar an dòchas gun
tèid drochaid eile a thogail |
| |
Saying it is expected something will
be |
Thathar an dùil barrachd
airgid a chosg air togalaichean ùra |
| |
Saying something must be done |
Feumar ... Feumar sin a
dheànamh gun dàil |
| Describing things that have
happened |
Saying what has been done for, or
to, you |
Tha thu air mo
dhùsgadh Tha e air mo chuideachadh gu mòr |
| |
Saying what has been done for, or
to, someone else |
Tha thu air d' ainmeachadh anns a'
phrògram Tha an cuilean air a leantainn 'S math gu bheil i air an
toirt leatha |
| |
Saying you have been embarassed or
affronted |
Tha mi air mo nàrachadh |
| |
Saying you're sick of, or wearied
with something |
Tha mi air mo shàrachadh |
| |
Saying someone has been paid off or
will be paid off |
Tha i air a pàigheadh
dheth Bidh a h-uile duine air am pàigheadh dheth |
| |
Saying something has been done to
something |
Bidh an càr ceart gu
leòr; tha i air a ghlasadh Chan eil an uinneag fosgailte a-nis; tha
mi air a dùnadh |
| |
Saying a place will be closed
down |
Bidh an t-ionad-obrach air a
dhùnadh Bidh a' bhùth air a dùnadh |
| |
Saying someone or something is
only... or merely |
Chan eil mi ach meadhanach Chan
eil e ach fichead bliadhna a dh'aois |
| |
To have hoped something would, or
would not, happen to you |
Bha mi an dòchas gum bithinn
air mo leigeil a-mach às an ospadal an-diugh Bha mi an dòchas
nach bithinn air mo chumail a-staigh |
| |
Hoping something will happen to
someone else |
Tha mi an dòchas gum bi e air
a chur dhachaigh a-màireach |
| |
States in which things are |
dùinte / fosgailte /
sgrìobhte / riaraichte / toilichte Na can rium gu bheil an
taigh-bìdh dùinte! |
| Confirming and emphasising
things |
Comfirming where or emphasising
where someone comes from or doesn't come from |
'S ann à ... a tha ... 'S
ann à Ile a tha mi Chan ann à ... a tha ... Chan ann
à Muile a tha e |
| |
Asking where in particular someone
is from and responding |
An ann à.. a tha...? An
ann à Glaschu a tha thu? 'S ann Chan ann |
| |
Asking someone to confirm where they
stay and responding |
An ann ann... a tha... a
fuireach? An ann anns an Oban a tha sibh a' fuireach? 'S ann, 's ann ann
a tha mi a' fuireach Chan ann, 's ann ann an Taigh an Uillt a tha mi a'
fuireach |
| |
Saying where someone is at
present |
'S ann ann an Inbhir Nis a tha e
an-dràsta 'S ann aig an uinneig a tha i na seasamh |
| |
Asking about and confirming physical
features |
An ann... a tha...? An ann gorm a
tha a shùilean? An ann caol no tiugh a tha e? Chan ann, 's ann
dorch-dhonn a tha iad 'S ann caol a tha e |
| |
Asking or confirming where or when
something was bought |
An ann... a cheannaich...? An ann
an seo a cheannaich sibh an còta? 'S ann, tha a' bhileag-reic a thug
sibh dhomh agam |
| |
Confirming or emphasising the
past |
B' ann anns an Oban a bha Magaidh a'
fuireach Cha b' ann tric a chaidh uilebheist Loch Nis fhaicinn |
| |
Offering a toast |
deoch-shlàinte, a Mhurchaidh,
's gur math a thèid leat |
| |
Saying why you did or will do
something |
air sàilleabh 's 'S ann
air do shàilleabh-sa a cheannaich mi seo air sgàth Tha mise
a' dol ann air sgàth 's gu bheil thu fhèin a' dol ann |
| Describing / discussing customary
activities |
Saying someone usually does or
doesn't do something |
'S àbhaist dhomh a bhith a'
ròstadh na feòla 'S àbhaist dha tadhal oirnn aig a
'Bhliadhna Uir Chan àbhaist dhomh a bhith a' fàgail rudan cho
fada gun an dèanamh |
| |
Asking what someone usually does and
responding |
An àbhaist dhi
flùraichean a chur as t-earrach? 'S àbhaist Chan
abhaist 'S àbhaist, bidh i a' cur an t-sìl aig deireadh a'
Ghearrain |
| |
Saying what usually happens |
'S àbhaist dhan bhùth
fosgladh ro naoi |
| |
Saying that you told someone not to
do something |
Thuirt mi ... gun ... Thuirt mi
riut gun a dhol cho luath Thuirt mi ris gun falbh fhathast |
| |
Talking about having succeeded |
Tha mi air a' chùis a
dhèanamh |
| |
Wondering if you have succeeded and
responding |
Saoil a bheil ... air a'
chùis a dhèanamh...? Saoil a bheil mi air a' chùis a
dhèanamh air na deuchainnean? Tha mi cinnteach gu bheil thu air a'
chùis a dhèanamh |
| |
Saying on what date an event will
take place |
Bidh dannsa air a chumail air an
t-siathamh latha deug den Ghearran |