Assessment Unit 7

IRE 7 - Source: Speaking Our Language 55 - 63

At Level 7 the student should know the following words / structures and those in SOL Programmes 1 - 54 and be able to use them in conversation.
General Outcome Function Description Language Examples
Dealing with money and counting large amounts The numbers 12 - 39
Counting money
  Method 1 Dà sgillinn dheug / sia sgillinn deug / fichead sgillinn 's a dhà / fichead sgillin 's a trì deug etc.
dà not dheug / fichead not 's a dhà / fhichead not 's a trì deug etc.
  Method 2 dusan sgillinn / dà sgillinn air fhichead / trì sgillinn deug air fhichead / dà not air fhichead / trì notaichean air fhichead / trì nota deug air fhichead etc.
  40 - 1,000,000 dà fhichead not / dà fhichead not 's a dhà / leth-cheud not / leth-cheud not 's a h-ochd / trì fichead not / ceud not / ceud not 's a naoi / ceud, fichead not 's a còig / ceud not gu leth / mìle, ceud, trì fichead not 's a h-ochd / ceud mìle not etc.
  Counting other items aon phuing deug / dà phuing dheug / naoi puingean deug / fichead puing 's a h-aon / fichead puing 's a deich / dà fhichead puing 's a dhà / leth-cheud puing 's a sia / trì fichead puing 's a h-aon deug / ceud puing 's a dhà dheug / ceud, fichead puing 's a deich / etc.
Organising a party The biggest, the smallest, the best 'S iad sin as motha
'S e Sìne as luaithe air faighinn deiseil
  Asking someone if they can do something and responding An tèid agaibh air tighinn a-màireach?
An tèid agadsa air trì nota deug a thoirt dhomh?
Thèid / Cha tèid
Thèid, thèid agamsa air tighinn ann
Cha tèid, feumaidh mi coimhead as dèidh na cloinne
Thèid gu deimhinn! A bheil thu cinnteach gu bheil sin gu leòr?
Tha mi duilich, chan urrainn dhomh; chan eil sgillinn ruadh agam
  Expressing exasperation or irony Cha tèid agad air sin a chluich nas cruaidhe, an tèid?
Cha tèid agad air do chasan a ghluasad, an tèid?
  Asking if invitations have been sent and responding An tug thu cuireadh do dhuine sam bith fhathast?
An tug thu cuireadh dhaibh uile?
Thug / Cha tug
Thug, thug mi cuireadh do chòignear 's bheir iadsan cuireadh do dhaoine eile
Cha tug fhathast ach bheir mi cuireadh dhaibh
Doing things Telling someone politely to do something Carson nach bi thu sàmhach?
Carson nach tig thu còmhla rium?
Nach dèan thu an rud a thèid iarraidh ort?
  Making a suggestion Carson nach tèid sinn a-mach an-dràsta fhèin? Nach èist sinn ri siud a-rithist?
  The top or surface of something uachdar
Cuiridh sinn na clachan seo air uachdar a' bhalla
  Telling someone what they could do Dh'fhaodadh tu a dhol rud beag nas luaithe
Dh'fhaodadh tu an seòl a chur suas
  Telling someone what they couldn't do Chan fhaodadh tu crepes a dhèanamh air greideal
  The softer the better
The thinner the better etc.
Mar as buige 's ann as fheàrr
Mar as taine 's ann as fheàrr
Mar as buige a bhitheas e, 's ann as fheàrr
Ma chuireas mi na clachan as truime air uachdar a' bhalla, cha bhi e cho furasta a leagail
Ma chuireas tu do chas sìos, theid an càr nas luaithe
  Telling someone to keep a hold of something cum e
cum seo dhomh
cum grèim air / oirre
  Describing the speed of a vehicle Dè an t-astar a th' agad?
Tha mi a' dèanamh deich mile fichead san uair
Discussing papering and painting How to say 'because' a chionn 's
Feumaidh sinn an taigh a pheantadh a chionn 's gu bheil e grànnda
Thàinig sinn an seo a chionn 's gu robh sinn airson taigh spaideil fhaicinn
  Saying what you could do Dh'fhaodainn an rùm a pheantadh dhut
Dh'fhaodainn-sa am pàipearachadh a dhèanamh
  Saying / asking what the length of something is Tha e deich troighean a dh'fhaid
Dè cho fad 's a tha e?
Dè an fhaid a th' ann?
Dè an fhaid a th' innte?
Tha e leth-cheud thoigh a dh'fhaid
Tha da cheud slat a dh'fhaid innte
Saying / asking what the height of something is Tha an uinneag ceither troighean a dh'àirde
Dè cho àrd 's a tha e?
Dè an leud a th' innte?
Tha e trì trioghean 's dà oirleach a leud
Tha dà throigh 's oirleach a leud innte
  Saying / asking what the width of something is Tha na ballachan ochd troighean deug air fhichead a leud
Dè an leud a th' ann?
Dè an leud a th' innte?
Tha e trì troighean 's dà oirleach a leud
Tha dà throigh 's oirleach a leud innte
  Asking if someone can measure something and responding Am b' urrainn dhut an uinneag a thomhas dhomh?
An tèid agad air leud an dorais a thomhas?
Tomhaisidh mi i ann an dà dhiog; tha mi a' tomhas an dorais an-dràsta
Tha Dòmhnall air a thomas mu thràth
  Saying what someone else can manage to do Thèid aice air an rùm a phàipearachadh cuideachd
Thèid aige air ur faicinn aig còig mionaidean gu trì
  Saying what someone else can't manage to do Cha tèid Alasdair air am balla a pheantadh
Cha tèid aige air rud sam bith a dhèanamh ceart
Discussing outdoor activities Saying something would be worthwhile B' fhiach smaoineachadh mu dheidhinn
B' fhiach dhuibh a dhol air turas gu Stafa
B' fhiach dhuin fheuchainn
  Saying something wouldn't be worthwhile Cha b' fhiach sin a dhèanamh
Cha b' fhiach dhut iasgach anns an loch sin
  Asking if something would be worthwhile and responding Am b' fhiach teant' a chur suas thall an siud?
Am b' fhiach dhuinn feuchainn ri snàmh?
Cha b' fhiach, tha sin ro fhasig air an rathad
B'fhiach; tha e a' coimhead gu math freagarrach
  Saying what you could do and responding Dh'fhaodamaid a dhol a-mach anns a' gheòla feasgar
Dh'fhaodamaid golf a chluich ma bhios turadh ann
Dh'fhaodadh
Chan fhaodadh
Dh'fhaodadh, ma tha thu ag iarraidh
Chan urrainn dhuinn;
chan eil camain-ghoilf againn
  Saying you would want or like something Dh'iarrainn bàta nas motha airson a bhith sàbhailte
Dh'iarrainn a bhith ann an àite nas blàithe
Saying you would not want or like something Chan iarrainn tu a bhith tinn
Chan iarrainn a bhith fliuch
Opinions on how things would be Saying something would be Bhiodh an càr seo na b'fheàrr
Bhiodh tu sàbhailte anns bhàta sin
  Saying something would not be Cha bhiodh an càr sin trom air peatrail idir
  Asking if something would be and responding Am biodh an t-àite seo freagarrach airson picnic?
Bhitheadh
Cha bhitheadh
Bhitheadh, bhiodh an t-àite seo glè fhreagarrach
  Asking what you would do or be Am bithinn ag obair
Disathairne cuideachd?
Am bithinn a' cur dragh oirbh?
  Saying what you would do or be Bithinn glè dheònach a dhol a-mach còmhla ris-san
Bhithinn fada nad chomain
  Saying what you would not do or be Cha bhithinn cho cinnteach mu dheidhinn sin
  Asking what you and someone else would do or be and responding Am biomaid faisg air a chèile?
Bhitheadh
Cha bhitheadh
Bhitheadh; bhiomaid an ath dhoras dha chèile
Cha bhitheadh; bhiomaid ann an diofar bhailtean
  Saying what used to be Bhiodh an dotair a' dràibheadh càr mar sin
Bhiodh mòran dhaoine as an obair sin aig aon àm
  Saying that you used to do or be something Bhithinn a' deànamh bonnach còmhla ri mo mhàthair
Bhithinn gan dèanamh gun chuideachadh sam bith
  Saying what you and someone else used to do or be Bhiomaid ag obair còmhla
Describing locations Saying something is in front of something else air beulaibh
Tha pàirce chàraichean air beulaibh an taigh-tasgaidh
Seas air mo bheulaibh
  Saying something is behind something else air cùlaibh
Tha ionad-cluiche air cùlaibh an talla
Bha i na seasamh air mo chùlaibh
  Saying something is above something else os cionn
Tha àite-fuirich os cionn a' bhèiceir
Tha an lobhta direach os do chionn
  Saying something is opposite somethihng else mu choinneamh
Tha an taigh-òsta mu chinneimh stèisean nam busaichean
Seas mu mo choinneamh agus togaidh mi dealbh dhìot
  Saying something is beside something else ri taobh
Tha àite airson parcadh ri taobh na talla
Trobhad agus suidh ri ar taobh
  Asking about the position of something or someone An ann air beulaibh no air cùlaibh an ospadail a tha e?
A bheil thu cinnteach gu bheil bùth-aodaich ri taobh bùth a' bhèiceir?
Giving opinions and suggestions Hoping something would be Bha mi an dòchas gum biodh tu ann
Bha e an dòchas gum bithinn ann còmhla ris
  Hoping something would not be Bha mi an dòchas nach biodh tu tuilleadh is sgìth
Bha a' chlann an dòchas nach biodh dragh air am màthair
  Being sure something would be Bha mi cinnteach gum biodh esan aig a' phàrtaidh
Bha e cinnteach gum biodh a' bhùth fosgailte
  Being sure something would not be Bha e cinnteach nach biodh cuimhne agad
Bha mi cinnteach nach bithinn ann tuilleadh
  Saying what one expected would be Bha dùil agam biodh am bus air falbh
Bha dùil aice gum biodh e a' tighinn dhachaigh tràth
  Saying what one expected would not be Bha dùil agam nach biodh am biadh cho daor an seo
Bha dùil aice nach biodh duine ann
  Saying what one thinks or thought would be and responding Tha mi a' smaoineachadh gum biodh e na b' fheàrr ann an àite eile
Tha, tha mi a' smaoineachadh gum biodh
Cha bhitheadh, chan eil mise a' smaoineachadh gum biodh
Bha sibhse a' smaoineachadh gum biomaid airson a h-uile càil a reic
Bha, bha sinn a' smaoineachadh gum biodh
  Stating the conditions under which something would be Nam biodh an t-acras ort, dh'fhaodamaid stad airson biadh an àiteigin
Nam bithinn nad àite, bhithinn a'smaoineachadh air obair eile
Responding 'if you want' to a suggestion Ma thogras tu
Nach tèid sinn a-mach gu biadh a-nochd?
Ma thogras tu
tha mi coma
's mi tha coma
  Expressing indifference Cha d' fhuir sinn cuireach chun a' phòsaidh
Conditions and their consequences Stating conditions and what follows from them Mura h-eil ise ga iarraidh ithidh mise e
Mura cuidich thu mi, cha tèid agam air seo a dhèanamh
  Asking two people how they are related and responding Dè an càirdeas a th' eadaraibh?
'S e peathraichean a th' annainn
  Setting out the consequences Mura suidh sibh sìos, chan fhaigh sibh bracaist
Mura bi thu sàmhach, chan fhaigh thu rud sam bith
Chan fhaigh thu càil, mura cuir thu dheth am fuaim sin
  Stating the conditions which would allow something to be Mura biodh tusa gam milleadh, cha bhiodh a' chlann cho dona
Mura bithinn cho sgìth, dheighinn a-mach airson pinnt
  Saying what might follow if a condition were fulfilled Nam biodh tu ag iarraidh, dh'fhaodamaid a dhol a dh'iasgach a-nochd
Nam bithinn aig an taigh, bhithinn a' coimhead telebhisean an-dràsta
Nan robh fios air a bhith agam mun phrògram, bhithinn air innse dhut
Nam biomaid air bòrd òrdachadh ro làimh, cha bhiodh againn ri feitheamh
  Asking what would happen if a condition were fulfilled Nam bithinn ag iarraidh a dhol chun an dannsa, càit am faighinn ticeadan?
Am biodh e ceart gu leòr nam biodh Rhona còmhla rium?

The Royal Bank Of Scotland