| General Outcome |
Function Description |
Language Examples |
| Trying things |
Telling someone to try
something |
Feuch / feuchaibh rud beag
dheth Feuch ri do bhiadh ithe Feuch gun tèid sibh a choimhead
oirre |
| |
Try not to! |
Feuch nach ith thu cus Na feuch
ri sin a thogail: tha e trom |
| |
Asking someone if they'd like to try
something |
A bheil thu airson tè eile /
bùth eile fheuchainn? |
| |
Asking someone if they're trying to
do something |
A bheil thu a' feuchainn ri sin a
chàradh / Gàidhlig ionnsachadh? Dè tha thu a' feuchainn
ri dhèanamh? |
| |
Saying what you're trying to do |
Tha mi a' feuchainn ri snàmh
ionnsachadh |
| |
Saying you will try / not try
something |
Feuchaidh mi balgam eile
dheth Feuchaidh mi ri tadhal ort Chan fheuch mi idir Chan fheuch mi e,
cha robh mi riamh math air cunntas |
| |
Saying you tried / didn't try
something |
Dh'fheuch mi ri fònadh
thugad Dh'fheuch mi am fear sin Cha do dh'fheuch mi an coiridh |
| |
Asking someone if they tried
something |
An do dh'fheuch thu an deoch
ùr seo? Dh'fheuch / Cha do dh'fheuch |
| |
Asking how someone got on and
responding |
Ciamar a fhuair thu air
adhart? Fhuar mi air adhart glè mhath Rinn mi a' chùis
air |
| Telling people things |
Telling someone to tell you
something |
Innis dhomh! Innis dhomh
dè thachair Innis tuilleadh dhomh |
| |
Asking someone if they're going to
tell something and responding |
A bheil thu a' dol a dh'innse dhomh
cò bh' ann? Tha, tha mi a' dol a dh'innse dhut Chan eil, chan eil
mi a' dol a dh'innse idir Dh'innis mi dhut mu thràth |
| |
Asking someone if they'll tell
something and responding |
An innis thu dhomh beagan mun turas
a chaidh thu dhan Fhraing? Innsidh / Chan innis Bha sinn mu dheas, faisg
air Toulon |
| |
Saying that you can't tell |
Chan urrain dhomh innse dhut |
| |
Asking someone if you told them
something and responding |
An do dh'innis mi dhut gu bheil
pàrtaidh gu bhith againn a-nochd? Dh'innis / Cha do
dh'innis Dh'innis, dh'innis thu dhomh a-raoir |
| |
Asking someone if they were told
something and responding |
An do dh'innis e / i sin
dhut? Dh'innis / Cha do dh'innis e / i dhomh |
| |
Asking when someone is going to tell
something |
Cuin a tha thu a' dol a dh'innse
dhomh / dha / dhi an rud a chuala tu? |
| |
Asking what someone is going to tell
and responding |
De tha thu a' dol a dh'innse
dhomh / dha / dhi / dhaibh? Innsidh mi stòiridh dha Chan innis mi
càil idir dhi |
| Making requests |
Asking someone to go somewhere and
responding |
An tèid thu còmhla
rium? An tèid thu cuide rithe? Thèid / Cha
tèid Thèid, a bheil thu a ' toirt leat a' chèir? Cha
tèid, chan aithnich mi i |
| |
Asking someone to get something for
you and responding |
Am faigh thu dhà no
trì stampaichean dhomh? Am faigh sibh reòiteagan
dhuinn? Gheibh / Chan fhaigh Gheibh, an e a' chiad no an dàrna
clas a tha thu ag iarraidh? Chan fhaigh, tha mi duilich, chan eil gin air
fhàgail |
| |
Asking someone to give someone
something and responding |
An toir thu dhomh dhà
dhiubh? An toir sibh dhomh sùil air a' phàipear
agaibh? Bheir, gu dearbh Cha tòir - ceannaich fhèin
fear! |
| |
Asking someone to do something and
responding |
An dèan thu sin dhomh? An
dèan sibhse an dràibheadh? Cha dèan / Nì Cha
dèan, tha e fada ro dhoirbh dhòmhsa Nì, fuirich
mionaid |
| Winning and losing |
Asking someone if they won and
responding |
An do bhuannaich thu /
sibh? Bhuannaich / Cha do bhuannaich Bhuannaich, bhuannaich sinn
còig a neoni |
| |
Asking someone if they lost and
responding |
An do chaill thu / sibh? Chaill /
Cha do chaill Cha do chaill, bhuannaich sinn Chaill, chall sin trì
a dhà |
| |
Asking someone if they won
something |
An do bhuannaich thu càil /
an gèam? |
| |
... and replying |
Bhuannaich mi botal
uisge-beatha Cha do bhuannaich mi càil Bhuannaich mi aon a
neoni Cha do bhuannaich, bhuannaich Nan |
| |
Asking if someone else won and
responding |
An do bhuannaich an Sgioba
Dearg? Cha do bhuannaich, bhuannaich an Sgioba Gorm Bhuannaich, fhuir iad
an cupa |
| |
Asking if someone else lost and
responding |
An do chaill Alba? Cha do chaill,
bhuannaich iad Chaill iad an aghaidh na h-Eadailt |
| |
Asking what someone won and
responding |
Dè bhuannaich
thu? Bhuannaich mi fichead not |
| |
Asking what someone else got and
responding |
De fhuair thu? An d' fhuair thu
càil? Fhuair mi botal fìon Cha d' fhuair mi
càil |
| |
Asking what prize someone got |
Dè an duais a fhuair
thu? Innis dhomh dè an duais a fhuair thu |
| |
Saying what prize was received |
Fhuair mi a' chiad duais Bha sinn
anns an treas àite |
| Talking about the body |
The head |
aodann / aghaidh / mala /
sùil / rosg / falt / gruag / cluas / sròn / gruaidh / beul / lip
/ fiacail / teanga / smiogaid |
| |
The body |
amhaich / gualainn / druim /
broilleach / gàirdean / uilinn / meadhann / brù / mionach /
stamag / làmh / caol an dùirm / corrag / meur / òrdag /
cruachan / tòn / màs / taobh / sliasaid / glùin / cas /
adhbrann / sàil |
| |
Asking what happened or what is
wrong |
Dè thachair
dhut? Dè dh'èirich dhuibh? Dè tha cèarr ort /
air / oirre Dè rinn thu air do shùil? |
| |
Telling someone that you hurt
yourself |
Ghoirtich mi mi
fhìn Ghoirtich mi mo dhruim etc |
| |
Telling someone you cut
yourself |
Ghèarr mi mo chorrag / m'
òrdag |
| |
Saying something is painful |
Tha mo ghlùin / mo chluas /
m' uilinn goirt |
| |
Asking if an injury is getting
better and responding |
A bheil do chas a' fàs nas
fheàrr? A bheil an leòn a' slànachadh? Tha, tha i
fada nas fheàrr Tha e air slànachadh a-nis |
| |
Telling how you were injured |
Ghoirtich mi mo dhruim ann an
tubaist rathaid Thuit mi nuair a bha mi a' sgitheadh agus bhris mi mo
chas |
| |
Telling how someone else was
injured |
Bhris i a cruachan nuair a chaidh a
bualadh le càr Bhrùth i a sàil nuair a chaidh i thar a
h-adhbrainn |
| |
Telling what the result of a fall
was |
Thuit mi agus ghoirtich mi mo
glùin Thuit mi agus bhris mi cnàmh nam chois |
| Talking about health |
Asking about someone's state of
health |
Ciamar a tha thu a'
faireachhainn? A bheil sibh a' cumail gu math? |
| |
and replying |
Tha mi a' faireachdainn
sgoinneil Chan eil adhbhar a bhith a' gearain Bidh mo stomag a' cur dragh
orm |
| |
Telling someone what is good for
them |
Tha measan / beagan eacarsaich math
dhut Tha e math dhut a bhith ag ithe biadh fallain |
| |
... and what is not good for
them |
Chan eil e math dhut Chan eil cus
shuiteas math dhut |
| |
Telling someone what is bad for
them |
Tha cus salainn dona dhut Tha e
dona dhut cus cuideam a bhith annad |
| |
Suggesting healthy activities |
Carson nach tèid thu dhan
ionad spòrs? Carson nach fhaigh thu baidhsagal? |
| |
Telling someone not to consume too
much |
Na ith cus / na òl cus |
| |
Saying what someone shouldn't
consume |
Cha bu chòir dhut uimhir de
sheoclaid ithe Cha bu chòir dhut a bhith a' fraighigeadh a h-uile
càil |
| |
Telling someone not to do too
much |
Na dèan cus Na
dèanaibh cus |
| |
Telling someone to take a rest |
Leig d' anail / Leigibh ur
n-anail |
| |
Saying someone else should take a
rest |
Bu chòir dhi a h-anail a
leigeil Bu chòir dha anail a leigeil Bu chòir dhaibh an
anail a leigeil |
| |
Asking about someone's
lifestyle |
An robh thu riamh a' smocadh? Am
bi sibh a' cluich spòrs sam bith? |
| |
Advice about lifestyle |
Feumaidh tu nas lugha
òl Bu chòir dhut barrachd eacarsaich a dhèanamh Chan
uilear dhut seachdain a ghabhail dheth Ma tha thu airson cuideam a chur ort
bu chòir dhut barrachd ithe |
| |
Stop doing it or suffer the
consequences |
Na bi a' cluich sin cho àrd
no fàsaidh tu bodhar |
| Talking about the senses |
Asking if someone can see
something |
A bheil thu a' faicinn dad
a-nis? A bheil thu ga fhaicinn? A bheil thu ga faicinn? |
| |
Saying you can see something |
Tha mi a' faicinn cuideigin a'
tighinn Tha mi ga fhaicinn / ga faicinn |
| |
Saying you cannot see something |
Chan eil mi a' faicinn ceart; tha e
ro dhorch Chan eil mi ga fhaicinn idir Chuala mi i, ach chan eil mi ga
faicinn |
| |
Asking someone if they can see
you |
A bheil thu gam fhaicinn? |
| |
Saying you can see someone |
Tha mi gad fhaicinn / gur faicinn /
gam faicinn |
| |
Asking someone if they can hear
someone |
A bheil thu a' cluinntinn math gu
leòr? A bheil thu ga chluinntinn? A bheil thu ga cluinntinn? |
| |
Saying you can hear something |
Tha mi a' cluinntinn na tha thu ag
radh Tha mi ga cluinntinn |
| |
Saying you cannot hear
something |
Chan eil mi a' cluintinn
bìog Chan eil mi ga chluinntinn ro mhath Chan eil mi ga
cluinntinn |
| |
Asking someone if they can hear
you |
A bheil thu gam chluinntinn? |
| |
Saying you can hear someone |
Tha mi gad chluinntinn Tha mi ga
cluinntinn Tha mi gan cluinntinn |
| |
Asking someone if they can feel
something |
A bheil thu a' faireachdainn
pian? A bheil thu ga fhaireachdainn? A bheil thu ga faireachdainn? |
| |
Saying you can feel something |
Tha mi a' faireachdainn beagan
fuar Thuit mi 's tha mi ga fhaireachdainn a-nis Tha an trèan a'
falbh; tha mi ga faireachdainn a' gluasad |
| |
Saying you cannot feel anything |
Chan eil mil a' faireachdainn
càil |
| Talking about consumer issues |
Saying something is worth money |
'S fhiach e e 'S fhiach i e |
| |
Saying something is well made |
Tha e air a dhèanamh gu
math Tha i air a dèanamh gu math Tha iad air an dèanamh gu
math |
| |
Saying how long something will
do |
Nì e / i / iad an gnothaich
dhomh airson bhliadhnaichean |
| |
Saying how long something will do
someone else |
Nì i an gnothaich dha airson
bliadhna no dhà Nì e an gnothaich dhi gus am bi i deiseil san
sgoil |
| |
Saying something is coming
apart |
Tha an sgiort agad a' tighinn
às a chèile Tha e a' tighinn às a chèile |
| |
Suggesting that something can be
mended |
Tha toll ann ach faodaidh tu a
chàradh |
| |
Asking for a replacement and
responding |
an àite an fhir seo an
àite na tè seo Am faod mi CD eile fhaighinn an àite an
fhir seo? Am faigh mi teip eile an aite na tè seo? Faodaidh, ma
tha cuidhteas agaibh Bheir gu dearbh, bheir mi tè eile dhuibh na
h-àite |
| |
Asking for your money back |
Tha mi ag iarraidh m' airgead air
ais, tha seo briste |
| |
Praising the service |
Abair deagh sheirbheis! Tha sibh
a' toirt seachad deagh sheirbheis an seo |
| |
Criticising the service |
Abair droch sheirbheis! 'S e
droch sheirbheis a tha seo |
| Talking about job prospects |
Asking someone what they'd like to
do |
Dè bu toigh leat / leibh a
dhèanamh? Dè bu toigh leat a dhèanamh nuair a dh'fhasas
tu mòr? |
| |
Asking someone if they would like to
do a particular job |
Am bu toigh leat a bhith nad
phoileas? A bheil thu airson a bhith nad actair? |
| |
Saying what job you would like to
do |
Bu toigh leam a bhith nam
shaighdear |
| |
Saying what type of work you would
like to do |
Tha mi airson a bhith ag obair ann
an craoladh Tha mi airson daoine a chuideachadh Bu toigh leam a bhith ag
obair le airgead |
| |
Asking someone what they're
interested in |
A bheil ùidh agad ann an
siubhal? A bheil ùidh agad ann an ealain, no cèol? |
| |
Saying what you're interested
in |
Tha ùidh agam ann an
còcaireachd / ann an saidheans |
| |
Saying something is a good
opportunity |
'S e cothrom math a th' ann dhomh
cosnadh a dhèanamh 'S e cothrom math a th' ann dhut / dhuibh |