| General Outcome |
Function Description |
Language Examples |
| Dealing with people |
Asking to speak to someone |
Am faod mi bruidhinn ri
Dàibhidh / ris an dotair? Am faod mi bruidhinn ris / rithe? |
| |
Saying a person may / may not speak
to someone |
Faodaidh, faodaidh tu / sibh
bruidhinn ris / rithe Faodaidh, cha bhi e fada Chan fhaod, chan fhaod thu
bruidhinn ris |
| |
Requesting to see someone |
Am faod mi fhaicinn? Am faod mi a
faicinn? Am faod mi Mgr MacCoinnich fhaicinn? |
| |
Saying a person may / may not see
someone |
Faodaidh, faodaidh tu
fhaicinn Faodaidh, faodaidh sibh a faicinn Chan fhaod Chan fhaod sibh
a faicinn |
| |
Saying that you would like to speak
to someone |
Tha mi airson bruidhinn ri do
mhàthair Tha mi airson bruidhinn ris an tidsear Tha mi airson
bruidhinn ris / rithe |
| |
Saying you would like to see
someone |
Tha mi airson fhaicinn Tha mi
airson a faicinn Tha mi airson d' athair fhaicinn |
| |
Giving reasons for not being able to
see someone |
Tha e trang / air falbh etc Tha i
a-muigh / aig coinneamh etc Chan eil i anns an oifis / a-staigh etc Tha
mi duilich, tha e ro thrang an-dràsta |
|
Asking when someone will
be: -free -back / in / ready
|
Cuin a bhios am manaidsear / an
dotair saor? Cuin a bhios tu air ais / a-staigh / deiseil? |
| |
Saying when |
Bidh i / e saor ann an còig
mionaidean Cha bhi e / i fada Bidh mi a-staigh a-màireach |
| |
Asking where you'll meet |
Càit an coinnich sinn? |
| |
Saying where |
Coinnichidh mi riut / riubh aig an
stèisean / anns an taigh-òsta / faisg air Oifis a' Phuist |
| |
Asking where someone will be |
Càit am bi thu? |
| |
Saying where |
Bidh mi aig ceann an rathaid / aig
Presto's |
| Ordering food and drink |
Asking if someone is hungry |
A bheil an t-acras ort / oirbh / air
/ oirre? |
| |
Saying you / someone is hungry |
Tha an t-acras orm Tha an t-acras
air / oirre / air Màiri. |
| |
Asking if someone is thirsty |
A bheil am pathadh ort / oirbh / air
/ oirre |
| |
Saying you / someone is / are
thirsty |
Tha, tha am pathadh orm / ort / air
/ oirre. |
| |
Asking what someone will have to eat
/ drink |
Dè ghabhas tu / sibh / e / i
/ iad? Dè ghabhas a' chlann? Dè tha thu ag iarraidh ri ithe
/ ri òl? |
| |
Saying what food or drink you wil
have |
Gabhaidh mi staoig / cearc
ròsta / feusgain etc. |
| |
Saying what someone else will
have |
Gabhaidh e / i / iad / hama / scona
/ uighean etc. Gabhaidh Eòghann ubhal |
| |
Saying the food is nearly ready |
Tha am biadh gu bhith deiseil. |
|
Asking what food or drink a person
would like & replying |
Dè bu toigh leat /
leibh? Dè bu chaomh leat / leibh? Am bu toigh leat glasraich /
pònair? Am bu chaomh leat mìlsean / uachdar? Bu toigh
l' Cha bu toigh l' Bu chaomh l' Cha bu chaomh l' Bu toigh leam
fìon dearg |
| |
Saying you've had enough |
Tha sin gu
leòr Fònaidh sin Tha mi làn |
| |
Asking if someone will have more
& saying no |
An gabh thu tuilleadh? Cha gabh,
tha sin gu leòr |
| |
Asking for more & replying |
Am faigh mi tuilleadh? Am faigh
mi tuilleadh cofaidh? Gheibh / Chan fhaigh |
| |
Asking for a table at a
restaurant |
Am faigh sinn bòrd? Am
faigh mi bòrd airson dithis / triùir? |
| |
... and responding |
Gheibh, trobhadaibh Gheibh,
thigibh an taobh seo Chan fhaigh, tha mi duilich, tha e ro anmoch Tha mi
duilich, tha sinn dùinte. |
| Expressing needs |
Asking whether someone must do
something & responding |
Am feum thu / sinn falbh / a dhol a
dh'obair? Feumaidh / chan fheum |
| |
Telling someone they must do
something |
Feumaidh sibh suidhe. Feumaidh i
/ e an doras a dhùnadh. |
| |
Saying one doesn't have to do
something |
Chan fheum mi càil a thoirt
learm. Chan fheum thu stad an seo. |
| |
Responding to a question |
Am feum mi ithe? Chan
fheum. Chan fheum, chan fheum thu sin ithe. Am feum mise a dhol
ann? Cha leig thu leas. |
| |
Saying what must be done |
Feumaidh mi deoch a ghabhail /
rudeigin ithe etc. |
| |
Having to put something on |
Feumaidh mi còta a chur
orm. Feumaidh tu seacaid a chur ort. Feumaidh e ad a chur
air. Feumaidh i brògan a chur oirre. |
| |
Giving reasons |
Am feum mi seacaid a chur
orm? Feumaidh, tha e fuar a-muigh. Chan fheum, tha e tioram. |
| |
Saying what must be taken |
Feumaidh mi sgàilean a thoirt
leam. Feumaidh tu deoch a thoirt leat etc. |
| |
Having to hurry |
Feumaidh mi greasad orm. Feumaidh
tu greasad ort. |
| |
Having to buy something |
Feumaidh mi stampaichean a
cheannach. |
| |
Asking when something must
happen |
Cuin a dh'fheumas tu falbh /
eìrigh / a bhith ann? |
| |
... and replying |
Feumaidh mi falbh an-dràsta
fhèin / èirigh aig seachd uairean / a bhith ann mus fhalbh
e. |
| Giving directions |
Asking where a place is |
Càit a bheil an
taigh-bidh? Sràid a' Chaisteil? A bheil fhios agaibh càit a
bheil an t-ionad spòrs? |
| |
Telling where a place is |
Càit a bheil Oifis a'
Phuist? Tha i shiòs an sin / faisg air a' gharaids / ri taobh na
sgoil etc. |
| |
Saying something is on your right /
left |
air do / ur làimh
dheis air do / ur làimh chlì Tha mi mu cheithir mìle
air falbh, air ur làimh dheis Gabh a' chiad rathad air do
làimh chlì. |
| |
Telling someone to turn left or
right |
Tionndaidhibh ris an làimh
dheis. Tionndaidhibh ris an làimh chlì. |
| |
Asking how to get to a place |
Ciamar a gheibh mi a / gu
Ghlaschu? Ciamar a gheibh mi chun nam bùthan? Ciamar a gheibh mi
dhan amar-snàmh? |
| |
Saying what road to take |
Faodaidh sibh a dhol ann air an M8 /
a dhol sìos an rathad sin. Faodaidh tu an A9 a ghabhail. |
| |
Telling how far away something
is |
Tha e mìle air falbh. Tha
e mu dhà mhìle air falbh. Chan eil e fada air falbh. |
| |
Telling a person to carry on |
Cumaibh oirbh / cum ort... Cum
ort sìos an rathad seo airson mìle. Feumaidh tu a dhol air
adhart trì mìle. Ma thèid sibh suas an t-sràid,
chì sibh e Ma tèid thu seachad air na solais, tha e air do
làimh dheis. |
| |
Giving reasons for not being able to
help |
Tha mi duilich, chan eil fhios agam
/ chan eil mi a' fuireach an seo / chan eil mi eòlach an seo. |
| |
Saying where someone or something
is |
air beulaibh / air
cùlaibh eg Gheibh sibh tacsaidh air beulaibh an
stèisein. Càit a bheil an t-ospadal? Tha e air
cùlaibh a' mhargaidh. |
| Describing / planning a holiday |
Saying you would like to go on
holiday |
Tha mi airson a dhol air
saor-làithean or Bu toigh leam a dhol air
saor-làithean |
| |
Asking where someone is going |
Càit a bheil thu / sibh a'
dol? |
| |
... and replying |
Tha mi a' dol a-null thairis / dhan
Fhraing etc. |
| |
Saying where you would like to
go |
Tha mi airson a dhol a dh'Astrailia
/ gu Feis Dhùn Eideann. |
| |
Discussing when to go |
Cuin a tha sibh airson a dhol
ann? Tha sinn airson a dhol ann sa gheamhradh Bu toigh leam falbh a
Chanada an-bliadhna. |
| |
Discussing how long the holiday will
be |
Dè cho fada 's a bhios sibh
air falbh / thall thairis etc? Bidh sinn air falbh airson seachdain / fad
seachdain / airson coladeug etc Bidh sinn ann an Sealtainn airson dà
sheachdain. |
| |
Asking / telling when you're
going |
Cuin a bhios sibh a' falbh? Bidh
sinn a' falbh ann an seachdain / aig deireadh na seachdain. |
| |
Asking / telling if someone else is
going |
A bheil duine a' dol ann comhla riut
/ ruibh? Tha a' bhean agam a' dol ann cuideachd. Chan eil duine a' dol
còmhla rium |
| |
Being asked / telling where you're
staying |
Càit a bheil sibh a' dol a
dh'fhuireach? or Càit am bi sibh a' fuireach? Bidh sinn a'
fuireach ann an taigh-òsta / còmhla ri càirdean. |
| |
Arriving and coming back |
Cuin a bhios sibh a'
ruighinn? Bidh sinn a' ruighinn madainn Diluain / aig leth-uair an
dèidh còig. Cuin a bhios tu air ais? Bidh mi air ais
Diardaoin seo tighinn. |
| |
Discussing where to stay for the
night |
Càit am fuirich sinn
a-nochd? Faodaidh sinn fuireach an sin / ann an àite le leabaidh is
bracaist. Sin àite shuas an sin-bidh sinn ceart gu leòr, nach
bi? |
| |
Booking accommodation |
Am faigh mi rùm singilte /
rùm dùbailte / rùm airson dithis? etc Gheibh gu
dearbh |
| |
Asking how long someone is
staying |
Dè cho fada 's a bhios sibh
a' fuireach? or Cia mheud oidhche a bhios sibh a' fuireach? |
| |
Saying how long |
Dìreach a-nochd / dà
oidche / trì oidhcheannan. Bidh sinn a' fuireach seachdain. |
| |
Asking / telling what a room
costs |
Dè tha an rùm a'
cosg? or Dè na tha an rùm? |
| |
Buying tickets |
Tha e leth-cheud not / fichead not
's a còig Ticead gu Inbhir Aora, mas e ur toil e. |
| Talking about abilities |
Asking if someone can do
something |
An urrainn dhut / dhuibh peantadh /
snàmh etc. |
| |
Saying yes / no |
'S urrainn / Chan urrainn |
| |
Saying you can / cannot do
something |
'S urrainn dhomh marcachd. Chan
urrainn dhomh dràibheadh. |
| |
Saying someone else can do
something |
'S urrainn do dh'lain streap / a
dhèanamh 'S urrainn do Mhòrag a' chlàrsach a
chluich. 'S urrainn dhi / dha / dhaibh dannsa / tuilleadh fhaighinn. |
| |
Adding emphasis |
idir An urrainn dhut idir greasad
ort? Chan urrainn dhut a dhol ann idir. |
| |
Saying something is easy |
furasta or soirbh An urrainn dhut
sin a dheànamh? 'S urrainn, tha e furasta / soirbh. |
| |
Saying something is difficult |
doirbh or duilich An urrainn dhut
an coimpiutair obrachadh idir? Chan urrainn, tha e doirbh / glè
dhuilich. |
| |
Giving reasons |
Chan urrainn, tha mi fada ro
sgith. An urrainn dhut idir sin ithe? Chan urrainn, is beag orm
feòil / tha cus ann / tha e fada ro fhuar. |
| |
Making requests and replying |
An urrainn dhut an doras a
dhùnadh? An urrainn dhomh am fòn agaibh a chleachdadh? 'S
urrainn, siuthadaibh. |
| Stating intentions and
expectations |
Asking what someone intends to
do |
A bheil dùil agad / aice /
aige a dhol ann a-màireach? |
| |
Stating intentions |
Tha dùil agam / againn / aige
/ aice / aca fuireach gu Diluain / a bhith an seo Diciadain. Chan eil
dùil agam an teip ùr fhaghinn. |
| |
Asking when someone intends to go
& replying |
Cuin a tha dùil agad falbh /
dhol ann? Bidh sinn a' falbh anns an luchar. |
| |
Asking when someone intends to come
back and replying |
Cuin a tha dùil agad tilleadh
/ a bhith air ais? Bidh mi air ais Diardaoin air ais
a-màireach. Tillidh sinn Diluain. |
| |
Saying you intended / did not intend
something |
Bha dùil agam a dhol dhan
bhanca an-diugh Chan robh dùil agam fuireach cho anmoch. |
| |
Being reminded of your
intentions |
Nach robh dùil agad
fònadh gu Niall. |
| |
... and replying |
Bha, ach cha robh tìde
agam. |
| |
Making a suggestion |
Dè mu dheidhinn na te seo / a
dhol a-mach. |
| |
Expressing expectations |
Tha dùil agam ri deagh
naidheachd. Tha dùil aice ri leanabh. |
| |
Asking who or what someone
expects |
Cò ris a tha dùil
agad? A bheil dùil agad ri duine / Màrtainn? |
| |
...and replying |
Tha dùil agam ri litir bhon
cholaiste. Tha, tha dùil agam ris. |
| |
Saying you didn't expect
someone |
Cha robh dùil agam riut /
rithe / ri seo. |
| Expressing hopes |
Hoping something is |
Tha mi an dòchas gu bheil an
t-acras ort. Tha e / i an dòchas gu bheil i nas fheàrr. |
| |
Hoping something is not |
Tha mi an dòchas nach eil e
a-staigh / nach eil sinn ro anmoch. |
| |
... and responding |
O, tha! Tha an t-acras mòr
orm. Chan eil mi a' smaoneachadh gu bheil. |
| |
Hoping something was |
Tha mi an dòchas gun robh
turas math agad. |
| |
Hoping something was not |
Tha mi an dòchas nach robh
thu sgìth. |
| |
... and responding |
Cha robh, ach tha mi sgìth
a-nis. Cha robh, cha robh mi sgì idir. |
| |
Hoping something will be |
Tha mi an dòchas gum bi thu
modhail / gum bi tide gu leòr againn. |
| |
Hoping something will not be |
Tha mi an dòchas nach bi thu
ro fhuar / nach bi an bus fada. |
| |
... and responding |
Bidh, tha mi an còmhnaidh
madhaill. Tha mi an dòchas gum bi. Cha bhì, tha còta
blàth orm. Tha mi an dòchas nach bi. |
| |
Hoping someone will enjoy
something |
Tha mi an dòchas gun
còrd an CD ruibh / gun còrd e riut. |
| |
... and responding |
Còrdaidh, tha mi
cinnteach. |
| Exchanging news |
Asking for someone's news |
Dè tha
dol? or Dè do naidheachd? or A bheil càil as
ùr? |
| |
Saying you have little or no
news |
Chan eil
càil. Dìreach an àbhaist. Chan eil
mòran. |
| |
Telling good news |
Fhuair an duine agam obair. Deagh
naidheachd, tha obair ùr agam. |
| |
Saying you're happy to hear
something |
Tha mi toilichte a chiuinntinn. |
| |
Other responses to good news |
Tha sin math. Nach math
sin! Meal do naidheachd. |
| |
Telling bad news |
Tha Anna san ospadal. Chan eil
Stiùbhart gu math. Droch naidheachd, tha mi gun obair
an-dràsta. |
| |
Saying you are sorry to hear
something |
Tha mi duilich a chluinntinn. Tha
mi duilich sin a chluinntinn. |
| |
Other responses to bad news |
Tha mi duilich, chan eil sin cho
math. Tha mi glè dhuilich, 's è droch naidheachd a tha
sin. |
| |
Telling that someone had an
accident |
Bha tubaist aige / aice. Bha
tubaist aig Seasaidh. Dè thachair? Thuit i agus bhris i a
cas. |
| |
Asking whether someone heard about
something and responding |
An cuala tu mu dheidhinn Iain agus
Ealasaid? Chuala, chuala mi gu bheil iad a' dol a phòsadh. Cha
chuala, dè tha ceàrr? An cuala tu gu bheil Eideard anns an
ospadal? Cha chuala, tha mi duilich mu dheidhinn sin. |
| |
Asking whether someone got something
and responding |
An cuala tu gun d'fhuair Peigi
càr ùr? Chuala, chunnaic mi e. Cha chuala, dè
seòrsa a th'ann? |