| General Outcome |
Function Description |
Language Examples |
| Describing people and things |
Asking what a person or thing looks
like. Saying what a person or thing looks like. |
Cò ris a tha e / i / iad
coltach? Tha e / i mòr / beag / àrd / grànda / caol /
bòidheach etc |
| |
Describing a person's hair / beard /
moustache |
Tha falt donn / ruadh / bàn
/ dubh air / oirre Tha feusag mhòr, ruadh air Tha stais dhubh
air |
| |
Describing a person's eyes |
Tha sùilean donn / uaine /
aige / aice The sùilean gorma agad / agaibh |
| |
Saying what a person is like |
'S e duine snog a th' ann 'S e
boireannach gasta a th' innte Tha e / i grànda, còir, grod,
breàdha, sgoinneil glè shnog, gu math snog, uabhasach
grànda etc |
| |
Saying a person is like someone
else |
Tha e coltach ri... |
| Asking someone if they know
someone |
Asking: - who it is -
whether they know the person |
Cò tha siud? A bheil thu
eòlach air / oirre? A bheil thu eòlach air Tormod? |
| |
Saying you know / don't know
someone |
Dè an seòladh a th'
agad? |
| Remembering someone / something |
Asking if someone remembers |
A bheil cuimhne agad air? A
bheil cuimhne agad oirre? A bheil cuimhne agad air Murchadh? Tha cuimhne
agam ort / oirbh / air / oirre / orra |
| Asking someone's opinion and
responding |
Asking what someone thinks: - in
general - of a person - of an object
Expressing strong
disapproval |
Dè do
bheachd? Dè ur beachd air an duine sin? Dè do bheachd air
an seo?
Ghia! Na bi gòrach Chan eil thu glic |
| Telling what you're doing |
Asking what someone is doing |
Dè tha thu / sibh a'
dèanamh? Dè tha thu a dèanamh an seo? |
| |
Saying what you are doing |
Tha mi a' peantadh etc |
| |
Saying what someone else is
doing |
Tha Ailean a' ceannach
pàipear / ag obair anns a' ghàrradh |
| |
Saying you're doing nothing or not
much |
Chan eil càil / dad Chan
eil mòran |
| |
Saying you're coming home |
Tha mi a' tighinn dhachaigh |
| Discussing a day off |
Asking if someone had a day off
& responding |
An robh latha dheth agad? Bha,
bha latha dheth agam Cha robh, cha robh latha dheth agam |
| |
Asking where the person was |
Càit an robh thu /
sibh? |
| |
Saying where you were |
Bha mi anns a' bhaile / aig an
taigh / anns a' Ghearasdan etc. Chaidh sinn a-null a Ghlaschu / dhan taigh -
dealbh etc. |
| |
Telling when and how long you were
off |
Bha latha dheth agam Diluain Bha
mi dheth Dihaoine Bha mi dheth fad an latha / fad an fheasgair / anns a'
mhadainn |
| |
Asking / saying what you were
doing |
Dè bha thu a'
dèanamh? Bha mi ag iasgach / a' coiseachd / a' streap / a' seoladh /
a' cluich ball-coise etc. |
| |
Asking / saying when a person
came |
Cuin a thàinig
sibh? Thàinig sinn aig trì uairean Thàinig mi eadar
sia 's a seachd |
| |
Adding emphasis |
Mise, thuse, sinne,
sibhse Càit an robh sibh? Bha sinne aig an tràigh An
robh latha math agaibh? Bha, gu dearbh |
| Discussing feelings |
Asking how a person feels &
responding |
Ciamar a tha thu a'
faireachdainn? Dè do chor ? Tha gu math, tapadh leat /
leibh. Tha mi gu dòigheil Chan eil dona idir Cor math tapadh
leat Tha mi sgìth / tinn etc. |
| |
Asking what's wrong |
Dè tha ceàrr ort /
oirbh? |
| |
Saying something is sore |
Tha mo dhruim / mo chas / mo cheann
goirt |
| |
Detailing what's wrong |
Tha an cnatan / an dèideadh
orm Tha cur na mara orm Tha mi beò air èiginn |
| |
Saying you're better or worse |
Tha mi nas fheàr Tha mi
nas miosa Tha mi a' fàs nas fheàrr / nas miosa |
| Discussing what's been done |
Asking someone what they did |
Dè rinn thu / sibh? |
| |
Saying whom you spoke to |
Bhruidhinn mi ri
Seònaid |
| |
Saying what you played |
Chluich mi a' chlàrsach / an
fhidhheall Chluich sinn ball-coise / gèam air a' choimpiutar |
| |
Saying what you bought |
Cheannaich mi na ticeadan /
geansaidh ùr / bainne |
| |
Then... |
An uair sin... An uair sin
bhruidhinn mi ri mo charaid |
| |
Saying what job / activity you did
or what you made |
Rinn mi bèiceireachd /
iarnaigeadh / na soithichean / tòrr obair / an leabaidh Rinn mi
cèic / dealbh / am biadh etc. |
| |
Asking whether a person has seen
someone / something |
Am faca tu Seòras / duine /
am prògram a-raoir? Chunnaic Chunnaic mi an gèam / am
prògram |
| Discussing your life / career |
Saying where you were born &
brought up |
Càit an do rugadh
sibh? Rugadh mi ann am Barraigh Rugadh agus thogadh mi ann an lie |
| |
Saying where you met someone |
Choinnich mi ri Ealasaid ann an
Glaschu Choinnich sinn aig banais Choinnich sinn ri
chèile nuair bha sinn òg |
| |
Asking where a person met someone
and responding |
Càit an do choinnich thu /
sibh ri Sìm? Càit an do choinnich thu ris /
rithe? Choinnich mi ris aig a' Mhòd Choinnich mi rithe air
làithean-saora Choinnich mi ris a' bhean agam anns an Oban etc. |
| Marriage |
Asking when |
Cuin a phòs sibh? |
| |
Saying when |
Phòs sinn am bliadhna /
nuair a bha mi fichead / o chionn còig bliadhna |
| |
Asking where |
Càit an do phòs
sibh? |
| |
Saying where |
Phòs sinn ann an Inbhir
Nis |
| |
Saying you're not married |
Chan eil mi pòsta idir |
| Starting Things |
Asking when |
Cuin a thòisich thu ag obair
an seo / anns a' cholaiste? |
| |
Saying when |
Thòisich mi an-uiridh /
nuair a bha mi anns a' cholaiste. |
| |
Asking where |
Càit an do thòisich
thu a' dràibheadh? Thòisich mi nuair a bha mi ann an
Glaschu. |
| Learning things |
Asking when |
Cuin a dh'ionnsaich thu sgitheadh /
snàmh? Dh'ionnsaich mi anns an sgoil / aig clas oidhche / o chionn
dà bhliadhna |
| Leaving |
Asking when |
Cuin a dh'fhàg thu
Dùn Eideann? Dh'fhàg mi trì bliadhna air ais / o chionn
fhada |
| Finding something |
Asking where |
Càit an d'fhuair thu an
dreasa? |
| |
Saying where |
Fhuair mi i an Miss Selfridge. |
| |
Saying what you found |
Fhuair mi anns an oifis e Fhuair
mi obair / peann / na h-iuchraichean |
| Discussing everyday routine |
|
|
| Morning activities |
Asking someone when they do
something |
Cuin a bhios tu / sibh? |
| |
- get up - leave the house -
go to work - go to the office - go to school - go off to school |
ag èirigh a'
fàgail an taighe a' dol a dh'obair a' dol dhan oifis a' dol
dhan sgoil a' falbh dhan sgoil |
| |
Saying when |
Bidh mi ag èirigh aig seachd
uairean |
| Mealtimes |
Asking whether someone takes
breakfast etc & responding |
Am bi thu / sibh a' gabhail
bracaist / diathad / do dhìnneir aig an taigh? Bidh / bithidh Cha
bhi |
| |
asking when |
Cuin a bhios tu / sibh a' gabhail
bracaist? |
| |
saying when |
Bidh bracaist ann aig ochd
uairean. |
| |
Asking how someone gets / goes to
work |
Ciamar a bhios tu / sibh a' dol a
dh'obair? Bidh mi a' gabhail trèan / bus / tacsaidh Bidh mi a'
faighinn lioft / a' coiseachd Bidh mi a' fàgail aig cairteal gu
naoi Bidh mi a' ruighinn aig naoi uairean mar uairean mar as trice |
| |
Asking what someone does in the
evening |
Dè bhios tu a'
dèanamh Oidhche Luain / Oidhche Mhàirt / Oidhche
Haoine? Dè bhios tu a' dèanamh feasgar? |
| |
Saying what you do |
Bidh mi a' dol a-mach Bidh mi a'
dol dhan taigh-dealbh Bidh mi a' dol gu clas oidhche etc. Bidh mi aig an
taigh. Cha bhi mi a' dol a-mach tric |
| Asking / giving / refusing
permission |
Asking permission |
Am faod mi falbh /
tòiseachadh / tighinn a-steach / smocadh etc? |
| |
Asking if you may play |
Am faod mi ball-coise / golf a
chluich? |
| |
To ask if you may get something |
Am faod mi uisge / deoch
fhaighinn? |
| |
To ask if you may use something |
Am faod mi am fòn / am ball
seo a chleachdadh? |
| |
To ask if you may go somewhere |
Am faod mi a dhol ann? Am faod
mi a dhol a-steach / chun an dannsa etc? |
| |
Giving permission |
Faodaidh Faodaidh tu
fònadh / bruidhinn etc Faodaidh sinn a dhol ann Disathairne |
| |
Refusing permission |
Chan fhaod Chand fhaod thu
cluich / iasgach etc. Chan fhaod thu sin òl Chan fhaod thu sin a
leughadh / a chleachdadh / a cheannach Chan fhaod thu an taigh
fhàgail / an uinneag fhosgladh etc |
| |
Giving reasons for refusing |
Chan fhaod, tha e ro fhuar / ro
anmoch etc. Chan fhaod, tha mi ro sgìth / thrang etc. |