Assessment Unit 3

IRE 3 - Source: Speaking Our Language 19 - 27

At Level 3 the student should know the following words / structures and those in SOL Programmes 1 - 18 and be able to use them in conversation.
General Outcome Function Description Language Examples
Describing people and things Asking what a person or thing looks like. Saying what a person or thing looks like. Cò ris a tha e / i / iad coltach?
Tha e / i mòr / beag / àrd / grànda / caol / bòidheach etc
  Describing a person's hair / beard / moustache Tha falt donn / ruadh / bàn / dubh air / oirre
Tha feusag mhòr, ruadh air
Tha stais dhubh air
  Describing a person's eyes Tha sùilean donn / uaine / aige / aice
The sùilean gorma agad / agaibh
  Saying what a person is like 'S e duine snog a th' ann
'S e boireannach gasta a th' innte
Tha e / i grànda, còir, grod, breàdha, sgoinneil glè
shnog, gu math snog, uabhasach grànda etc
  Saying a person is like someone else Tha e coltach ri...
Asking someone if they know someone Asking:
- who it is
- whether they know the person
Cò tha siud?
A bheil thu eòlach air / oirre?
A bheil thu eòlach air Tormod?
  Saying you know / don't know someone Dè an seòladh a th' agad?
Remembering someone / something Asking if someone remembers A bheil cuimhne agad air?
A bheil cuimhne agad oirre?
A bheil cuimhne agad air Murchadh?
Tha cuimhne agam ort / oirbh / air / oirre / orra
Asking someone's opinion and responding Asking what someone thinks:
- in general
- of a person

- of an object

Expressing strong disapproval


Dè do bheachd?
Dè ur beachd air an duine sin?
Dè do bheachd air an seo?

Ghia!
Na bi gòrach
Chan eil thu glic
Telling what you're doing Asking what someone is doing Dè tha thu / sibh a' dèanamh?
Dè tha thu a dèanamh an seo?
  Saying what you are doing Tha mi a' peantadh etc
  Saying what someone else is doing Tha Ailean a' ceannach pàipear / ag obair anns a' ghàrradh
  Saying you're doing nothing or not much Chan eil càil / dad
Chan eil mòran
  Saying you're coming home Tha mi a' tighinn dhachaigh
Discussing a day off Asking if someone had a day off & responding An robh latha dheth agad?
Bha, bha latha dheth agam
Cha robh, cha robh latha dheth agam
  Asking where the person was Càit an robh thu / sibh?
  Saying where you were Bha mi anns a' bhaile / aig an taigh / anns a' Ghearasdan etc.
Chaidh sinn a-null a Ghlaschu / dhan taigh - dealbh etc.
  Telling when and how long you were off Bha latha dheth agam Diluain
Bha mi dheth Dihaoine
Bha mi dheth fad an latha / fad an fheasgair / anns a' mhadainn
  Asking / saying what you were doing Dè bha thu a' dèanamh?
Bha mi ag iasgach / a' coiseachd / a' streap / a' seoladh / a' cluich ball-coise etc.
  Asking / saying when a person came Cuin a thàinig sibh?
Thàinig sinn aig trì uairean
Thàinig mi eadar sia 's a seachd
  Adding emphasis Mise, thuse, sinne, sibhse
Càit an robh sibh?
Bha sinne aig an tràigh
An robh latha math agaibh?
Bha, gu dearbh
Discussing feelings Asking how a person feels & responding Ciamar a tha thu a' faireachdainn?
Dè do chor ?
Tha gu math, tapadh leat / leibh.
Tha mi gu dòigheil
Chan eil dona idir
Cor math tapadh leat
Tha mi sgìth / tinn etc.
  Asking what's wrong Dè tha ceàrr ort / oirbh?
  Saying something is sore Tha mo dhruim / mo chas / mo cheann goirt
  Detailing what's wrong Tha an cnatan / an dèideadh orm
Tha cur na mara orm
Tha mi beò air èiginn
  Saying you're better or worse Tha mi nas fheàr
Tha mi nas miosa
Tha mi a' fàs nas fheàrr / nas miosa
Discussing what's been done Asking someone what they did Dè rinn thu / sibh?
  Saying whom you spoke to Bhruidhinn mi ri Seònaid
  Saying what you played Chluich mi a' chlàrsach / an fhidhheall
Chluich sinn ball-coise / gèam air a' choimpiutar
  Saying what you bought Cheannaich mi na ticeadan / geansaidh ùr / bainne
  Then... An uair sin...
An uair sin bhruidhinn mi ri mo charaid
  Saying what job / activity you did or what you made Rinn mi bèiceireachd / iarnaigeadh / na soithichean / tòrr obair / an leabaidh
Rinn mi cèic / dealbh / am biadh etc.
  Asking whether a person has seen someone / something Am faca tu Seòras / duine / am prògram a-raoir?
Chunnaic
Chunnaic mi an gèam / am prògram
Discussing your life / career Saying where you were born & brought up Càit an do rugadh sibh?
Rugadh mi ann am Barraigh
Rugadh agus thogadh mi ann an lie
  Saying where you met someone Choinnich mi ri
Ealasaid ann an Glaschu
Choinnich sinn aig banais
Choinnich sinn ri chèile
nuair bha sinn òg
  Asking where a person met someone and responding Càit an do choinnich thu / sibh ri Sìm?
Càit an do choinnich thu ris / rithe?
Choinnich mi ris aig a' Mhòd
Choinnich mi rithe air làithean-saora
Choinnich mi ris a' bhean agam anns an Oban etc.
Marriage Asking when Cuin a phòs sibh?
  Saying when Phòs sinn am bliadhna / nuair a bha mi fichead / o chionn còig bliadhna
  Asking where Càit an do phòs sibh?
  Saying where Phòs sinn ann an Inbhir Nis
  Saying you're not married Chan eil mi pòsta idir
Starting Things Asking when Cuin a thòisich thu ag obair an seo / anns a' cholaiste?
  Saying when Thòisich mi an-uiridh / nuair a bha mi anns a' cholaiste.
  Asking where Càit an do thòisich thu a' dràibheadh?
Thòisich mi nuair a bha mi ann an Glaschu.
Learning things Asking when Cuin a dh'ionnsaich thu sgitheadh / snàmh?
Dh'ionnsaich mi anns an sgoil / aig clas oidhche / o chionn dà bhliadhna
Leaving Asking when Cuin a dh'fhàg thu Dùn Eideann?
Dh'fhàg mi trì bliadhna air ais / o chionn fhada
Finding something Asking where Càit an d'fhuair thu an dreasa?
  Saying where Fhuair mi i an Miss Selfridge.
  Saying what you found Fhuair mi anns an oifis e
Fhuair mi obair / peann / na h-iuchraichean
Discussing everyday routine    
Morning activities Asking someone when they do something Cuin a bhios tu / sibh?
  - get up
- leave the house
- go to work
- go to the office
- go to school
- go off to school
ag èirigh
a' fàgail an taighe
a' dol a dh'obair
a' dol dhan oifis
a' dol dhan sgoil
a' falbh dhan sgoil
  Saying when Bidh mi ag èirigh aig seachd uairean
Mealtimes Asking whether someone takes breakfast etc & responding Am bi thu / sibh a' gabhail bracaist / diathad / do dhìnneir aig an taigh?
Bidh / bithidh
Cha bhi
  asking when Cuin a bhios tu / sibh a' gabhail bracaist?
  saying when Bidh bracaist ann aig ochd uairean.
  Asking how someone gets / goes to work Ciamar a bhios tu / sibh a' dol a dh'obair?
Bidh mi a' gabhail trèan / bus / tacsaidh
Bidh mi a' faighinn lioft / a' coiseachd
Bidh mi a' fàgail aig cairteal gu naoi
Bidh mi a' ruighinn aig naoi uairean mar uairean
mar as trice
  Asking what someone does in the evening Dè bhios tu a' dèanamh Oidhche Luain / Oidhche Mhàirt / Oidhche Haoine?
Dè bhios tu a' dèanamh feasgar?
  Saying what you do Bidh mi a' dol a-mach
Bidh mi a' dol dhan taigh-dealbh
Bidh mi a' dol gu clas oidhche etc.
Bidh mi aig an taigh. Cha bhi mi a' dol a-mach tric
Asking / giving / refusing permission Asking permission Am faod mi falbh / tòiseachadh / tighinn a-steach / smocadh etc?
  Asking if you may play Am faod mi ball-coise / golf a chluich?
  To ask if you may get something Am faod mi uisge / deoch fhaighinn?
  To ask if you may use something Am faod mi am fòn / am ball seo a chleachdadh?
  To ask if you may go somewhere Am faod mi a dhol ann?
Am faod mi a dhol a-steach / chun an dannsa etc?
  Giving permission Faodaidh
Faodaidh tu fònadh / bruidhinn etc
Faodaidh sinn a dhol ann Disathairne
  Refusing permission Chan fhaod
Chand fhaod thu cluich / iasgach etc.
Chan fhaod thu sin òl
Chan fhaod thu sin a leughadh / a chleachdadh / a cheannach
Chan fhaod thu an taigh fhàgail / an uinneag fhosgladh etc
  Giving reasons for refusing Chan fhaod, tha e ro fhuar / ro anmoch etc.
Chan fhaod, tha mi ro sgìth / thrang etc.

The Royal Bank Of Scotland