| General Outcome |
Function Description |
Language Examples |
| Taking your leave of someone |
Saying goodbye |
Tìoraidh
an-dràsta Tìoraidh Mar sin leat / leibh Slàn
leat |
| |
Saying goodnight |
Oidhche mhath leat / leibh |
| |
Excusing yourself |
Gabh mo leisgeul Gabhaibh mo
leisgeul |
| |
Saying you have to go &
responding |
Feumaidh mi / sinn falbh Tha sinn
a' falbh Ceart ma-tha Mise cuideachd Mu thràth |
| |
Saying you will see someone
later |
Chì mi a-rithist
sibh Chì mi a-màireach sibh Bidh mi gad fhaicinn / gur
faicinn Chì mi a-rithist thu / sibh |
| Giving an excuse |
Saying you are: - tired - in
a hurry - going to work Saying: It's late - there's a film on the
television - the bus is coming |
Tha mi sgìth Tha
cabhag orm Th mi a' dol a dh'obair The e anmoch Tha film air an
telebhisean The am bus a' tighinn |
| Asking / saying where someone is
going |
Asking where someone is going &
responding |
Càit a bheil thu / sibh a'
dol? Dhan gharaids Dhan bhaile Dhan taigh-òsta |
| |
Saying what place you're going to
Asking whether someone is going somewhere & responding |
A Ghlaschu A Dhùn
Eideann A bheil thu / sibh a' dol ann? Tha, tha mi a' dol ann Chan
eil, chan eil mi a' dol ann A bheil thu / sibh a' dol dhan bhaile? Tha,
a-nis Chan eil an-dràsta A bheil thu / sibh a' dol a
Ghlaschu? Tha / chan eil |
| Discussing when you're going
somewhere |
Asking when |
Cuin? Cuin a tha thu / sibh a'
dol ann? Cuin a tha thu a' dol dhan sgoil? |
| |
Saying whuch day or when |
Cuin? Cuin a tha thu / sibh a'
dol ann? Cuin a tha thu a' dol dhan sgoil? |
| |
Saying which day or when |
Didòmhnaich Latha na
Sàbaid Diluin, Dimàirt Oidhche Luain Oidhche
Mhàirt etc An-diugh A-nochd A-màireach Annd a'
mhadainn / sa mhadainn Feasgar An t-seachdain seo An ath
sheachdain |
| Discussing how you're going
somewhere |
Asking how |
Ciamar a tha thu / sibh a' dol
ann? |
| |
Saying how |
Tha mi a' dol ann... ...air an
trèan ...air a' bhus ...air a bhata ...anns an
tacsaidh ...anns a' chàr Tha mi a' coiseachd |
| |
Asking / discussing why |
Carson a tha thu / sibh a' dol
ann? Tha mi a' dol... ...a ghabhail fois ...a ghabhail pinnt ...a
dh'iarraidh cofaidh ...a dh'fhaighinn cupa tì ...A dh'obair ..a
chèilidh air... Tha mi a' dol ann... ...airson
eacarsaich ...airson latha dheth |
| Saying where you've been |
Asking where someone went (country,
etc) Saying where you were |
Càit an deach thu /
sibh? Chaidh mi / sinn... ...a dh'Ameireaga ...a Chanada ...dhan
Fhraing ...dhan Ghrèig ...a dh'Alba ...dhan Chuimrigh ...a
dh'Eirinn etc |
| |
Islands |
...a Bharraigh ...a
dh'Eirisgeigh ...dhan Eilean Sgìtheanach etc |
| |
Telling the time of year |
Anns an Fhaoilleach Annd a'
Ghearran or san Fhaoilleach sa Ghearran etc |
| |
Asking where someone was recently or
in general & responding |
Càit an robh thu /
sibh? Càit an robh thu...? ...a-raoir ...an-dè ...an
t-seachdain-sa chaidh Bha mi / sinn air chuirt Bha sinn air
saor-laithean etc |
| Coping with language
difficulties |
Saying pardon
|
B'aill leibh?
|
| |
Asking someone to slow down |
Gabhaibh air ur socair gabh air
do shocair
|
| |
Asking for repitition |
Dè thuirt thu / sibh? Can
/ canaibh a-rithist e
|
| |
Asking whether someone
understands |
A bheil thu / sibh a' tuigsinn? A
bheil thu gam thuigsinn? |
| |
Saying you do understand |
Tha, tha mi a' tuigsinn Tha, tha
mi gad thuigsinn |
| |
Saying you don't know |
Chan eil fhios agam Chan eil
càil a dh'fhios agam |
| |
Asking how to say something in
Gaelic |
Ciamar a chanas mi..? Ciamar a
chanas tu / sibh ...anns a' Ghaidhlig? Dè Ghàidhlig a th'
air...? Dè tha sin? |
| Talking about the family |
Names of family members |
Mac, nighean, bràthair,
piuthar, athair, màthair etc |
| |
Saying my.. |
Mo bhràthair, m' antaidh, an
duine agam, a' bhean agam |
| |
Telling the jobs people do |
'S e clèireach a th'
ann 'S e tidsear a th' innte 'S e sgoilearan a th' aca? |
| |
Asking what jobs people have |
Dè an obair th'
aige? Dè na h-obraichean a th' aca? |
| Giving instructions |
Telling someone to go |
Fhalbh! Gabh a-mach! |
| |
Telling someone to come |
Thugainn! Trobhad! Trobhad an
seo! |
| |
Telling someone to come in |
Thig a-steach! |
| |
Telling someone to stop or wait |
Stad! Fuirich! Fuirich
rium! |
| |
to have a rest or take |
Gabh fois! |
| |
to take it easy |
Gabh air do shocair! |
| |
Urging someone on |
Siuthad! Cùm ort! Greas
ort! Feuch a-rithist! |
| |
Be quiet, look and listen |
Bi sàmhach! Seall! Eist
rium! |
| |
Telling someone to do something |
Dèan seo! Dèan
sin! Dùin an doras! Fosgail an uinneag! Faigh ...
dhomh Seas! Suidh! Suidhibh! Seasaibh! etc |
| |
Telling someone not to do
something |
Na dèan sin! Na bi
gòrach Sguir dheth! |
| |
Saying not to worry |
Na biodh dragh ort! |
| |
Telling someone not to bother
you |
Na cuir dragh ort! |
| |
Telling someone to watch out |
Thoir an aire! |
| |
Telling someone they don't have
to |
Cha leig thu leas |
| |
Telling someone to ignore or not
bother about something |
Coma leat (dheth)! |
| |
Morning and night |
Eirich! Caidil gu math! Fhalbh
a chadal |
| Discussing the home |
The names of rooms |
Rùm / seòmar; an
rùm-suidhe; an rùm-suidhe; an rùm-bìth |
| |
Saying in the... |
Anns an rùm-suidhe Anns a'
chidsin anns an taigh-bheag |
| |
Name of contents and furniture |
Bòrd; leabaidh;
sèithear; stòbha |
| |
Saying what rooms they are |
Tha rùm-ionnlaid ann Tha
trì rumannan-cadail ann Tha ceithir rumannan shuas an staidhre |
| |
Telling what a house is like |
Tha an taigh seo mòr Tha
an taigh sin beag Tha e snog / grànda / ùr / sean Tha e ro
mhòr Tha e glè ghrànda |
| |
Moving around the house |
Tha mi a-staigh Tha mi
a-muich Tha mi a' dol a-steach Tha mi a' dol a-mach |
| |
Upstairs and downstairs |
Tha mi shuas Tha mi
shìos Tha mi a' dol suas Tha mi a' dol sìos Thei mi
shuas an staidhre Tha mi shìos an staidhre |
| Dealing with money |
Asking how much something is |
Dè na tha an fheadhainn seo /
sin? De tha...a' cosg? Dè a' phrìs a tha...? Dè
tha e...? |
| |
Names of food & drink |
Aran, siùcar, buntàta,
ìm, cofaidh, bainne etc |
| |
Pennies and pounds |
Sgillinn, dà sgillinn, Not,
dà not etc |
| |
Making payments |
An gabh sibh cairt creideis?
Gabhaidh Cha ghabh |
| |
Dealing with change |
Agus deich sgillinn |
| |
Larger amounts |
Ceud not etc |
| |
Asking whether an item is available
& responding |
A bheil... agad / agaibh Tha,
tha... againn Chan eil, chan eil... againn |
| |
Expensive and inexpensive |
Tha sin daor. Tha seo saor |
| Asking what others have and saying
what you have yourself |
Asking whether someone has something
& responding |
A bheil... agad / agaibh? A bheil
airgead agad? Tha, tha dà not agam Chan eil, chan eil dad
agam Chan eil sian agam air fhàgail |
| |
Asking what someone has |
Dè th' agaibh? Dè
th' agaibh an sin? Dè an seòrsa a th' agaibh? Dè an
seòrsa càr a th' agad? |
| |
Asking about other people and
responding |
A bheil...aige? A
bheil...aice? A bheil...aca? A bheil càr aig Màiri? Tha,
tha càr snog aice Chan eil, chan eil càr aice idir Chan eil
càil aca |
| Describing things |
Telling their colour |
Tha geansaidh buidhe agam Tha
cuilean dubh aice Tha bhan dhearg aige The seacaid ghorm agam / aice /
aca |
| |
Telling the size |
Lèine
mhòr Còta beag |